Website snel doorzoeken

Johannes de Heer

Het Zoeklicht is opgericht door Johannes de Heer. Maar wie was deze man nu eigenlijk?

Johannes de Heer

Johannes de Heer (geboren in 1866 in Rotterdam) is een van de grootste evangelisten die ons land ooit gezien heeft. Waarschijnlijk ken je zijn naam vooral door zijn liedbundel, ook al wordt daar weinig meer uit gezongen. Toch staat hij aan de basis van de evangelische beweging in Nederland. Dat verhaal begint in 1905 in Wales, waar dan al een jaar een grote opwekking aan de gang is door het werk van evangelist Evan Roberts. Mensen kwamen massaal tot geloof en de kerken waren overvol. Overal waren de gevolgen zichtbaar: de criminaliteit liep drastisch terug, gebroken huwelijken werden hersteld en cafes kregen steeds minder bezoekers waardoor een aantal noodgedwongen de deuren sloten. Het nieuws bereikte ook Nederland en De Heer besloot naar Wales te gaan om zelf getuige te zijn van deze bijzondere gebeurtenis. Tijdens een samenkomst met Evan Roberts gebeurde er iets bijzonders. De Heer kreeg een visioen. "Plotseling zag ik op de witte muur tegenover mij, in vlammende letters iets geschreven worden. De ene letter na de andere verscheen en vomde zo een woord en een zin, net als in sommige lichtreclames. Tot mijn ontzetting las ik wat er stond: "ik zal het op vlotten over de zee doen voeren... gij zult het wegnemen; gij zult ook mijn wil doen, dat gij mijn huis spijze geeft" (1Kon. 5:9). Eenmaal weer thuis in Nederland begreep De Heer wat God hem met deze tekst wilde zeggen: hij moest geestelijk voedsel van over zee naar Nederland halen en uitdelen. En dat is precies wat hij begon te doen.

Al sinds 1898 had de Heer een eigen muziekwinkel aan huis, waar hij door het geven van orgellessen en het uitgeven van bladmuziek met christelijke liederen een aardige boterham mee verdiende. Het viel hem op dat er eigenlijk geen goede liedbundel was met liederen die eenvoudig meegezongen konden worden. Dus stelde hij zelf een bundel samen met bekende 'gospel hymns' uit met name Amerika en Engeland. In 1905 verscheen de eerste editie met maar liefst 675 liederen. Critici vonden de liederen literair en muzikaal onder de maat, maar De Heer trok zich daar weinig van aan. Als het Evangelie maar gehoord werd!

Net als Evan Roberts en andere evangelisten in het buitenland, begon De Heer door het land te reizen om iedereen die het maar wilde horen te vertellen het Evangelie. Deze opwekkingssamenkomsten werden zo populair dat in 1906 De Nederlandse Tentzending wordt opgericht. Nog datzelfde jaar werd een tent ingewijd met een capaciteit van maar liefst tweeduizend zitplaatsen. Bij deze inwijding was zelfs koningin Wilhelmina aanwezig. 

De samenkomsten van De Heer worden al snel Maranatha-samenkomsten genoemd, omdat hij bijna elke dienst sprak over de wederkomst van de Here Jezus - een boodschap die destijds bijna niet gehoord werd in de gevestigde kerken. In het in 1897 opgerichte maandblad Maranatha. De Heer komt! schreef De Heer regelmatig artikelen over wat de Bijbel leert over de toekomst. Dit leidde uiteindelijk tot de oprichting van het tweewekelijkse tijdschrift Het Zoeklicht in 1919. Het werd een groot succes: in de jaren '30 werd een oplage van maar liefst 30.000 ex. bereikt!

De Heer schuwde moderne communicatiemiddelen niet. Zo werden, om reclame te maken voor Het Zoeklicht, door de jaren heen een aantal auto's aangeschaft om, uitgerust met grammafoon en versterker, door het land te reizen. Ook zag hij geweldige mogelijkheden om het Evangelie te verspreiden via het nieuwe medium radio. In april 1924 gaf hij voor het eerst een 'geestelijke radioboodschap' door via de Hilversumsche Draadlooze Omroep. Deze werd zo positief ontvangen dat dit een half jaar later zou leiden tot de oprichting van de NCRV, de Nederlandsche Christelijke Radio Vereeniging. In de programma's die De Heer tot aan de Tweede Wereldoorlog presenteerde was niet alleen het gesproken woord, maar ook muziek heel belangrijk. Vaak zong hij deze liederen zelf, samen met zijn vrouw. Maar niet iedereen was overtuigd van zijn zangkwaliteit. Vanuit Groot-Brittanie kreeg de NCRV een brief met de vraag wie toch die 'singing goat' was...

Niet alleen in Nederland, ook in het buitenland werd De Heer een bekende verschijning. Maar tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het stil rond zijn persoon. De uitgave van Het Zoeklicht werd gestaakt, omdat hij zich in de jaren daarvoor kritisch had uitgelaten over het antichristelijke aspect van het nationaal-socialisme. Bovendien was De Heer enige tijd ernstig ziek. Na de Tweede Wereldoorlog pakte hij zijn evangelisatiewerk weer op, maar door een hersenbloeding in 1947 kon hij niet goed meer spreken. In 1959 gaf hij, inmiddels 93 jaar oud, een toespraak tijdens een grote samenkomst vanwege het veertigjarig jubileum van Het Zoeklicht. Het zou zijn laatste toespraak zijn. Twee jaar later overleed hij in zijn woonplaats Driebergen.

De erfenis van Johannes de Heer is gelukkig nog altijd springlevend. Het Zoeklicht bestaat inmiddels bijna een eeuw en het gelijknamige tijdschrift is een van de oudste nog verschijnende tijdschriften in Nederland. De woorden 'verzoening, vervulling, verwachting' kenmerken nog altijd de boodschap van Het Zoeklicht en de evangelische beweging in het algemeen. Een boodschap die niet verbonden is aan een kerk, maar kerken juist met elkaar verbind. Een boodschap die in deze tijd weer voor een nieuwe opwekking lijkt te zorgen onder jongeren. Een boodschap met toekomst dus. Maranatha, Jezus komt!